Kıbrıs’ın büyük hellim tartışması

Category:

(Independent gazetesinde yukarıdaki başlıkla yer alan makale, düz bir haber dilinde yazılmamış olup, çeşitli mecazlar, benzetmeler ve tasvirler içermektedir. Bu noktada KOOP ile ilgili olan kısımlar aşağıdaki çeviride sunulmuştur)

Kıbrıslı Türkler için hellim ekonomik bir kurtarıcı ve milli bir gurur kaynağıdır.  Fabrikanın genel müdürü Salih Yücesoylu: “Bu Kıbrıs’ın en iyisidir” dedi ve ekledi: “Hayat hellim olmadan mümkün değil. Kıbrıs’ın her yerinde hellimi düşünüyoruz.” Ancak Yücesoylu’nun peyniri Avrupa’ya yönelmiş değil. Sadece Türkiye ile Orta Doğu’da satılıyor. Ankara haricinde dünya KKTC’yi tanımamaya devam ediyor. Yücesoylu: “Bu Dubai’ye gidecek” dedi.  Kıbrıs’ın kuzeyindeki ve güneyindeki liderler bu hafta barış görüşmelerine başlasalar da, peynirin koruma statüsü üzerindeki tartışmalar ilişkileri alevlendirmeye devam ediyor.

Kıbrıs Rum yönetimi, halloumi ve hellimin menşe ismi korumalı ürün olarak tescil edilmesi yönünde yeniden girişim yaptı. 2007 yılında yapılan ilk girişim başarısızlıkla sonuçlanırken, ikinci başvuru ise kuzeyde öfkeye neden oldu.  Kuzeyde yükselen bir takım itirazlar çoğunlukla kuzeyi ziyaret edemeyen Rum denetimcilerin Türk üreticilerin Avrupa Komisyonu standartlarına uyumunu denetleyebilmeleri yönündeki “imkansız fikir” üzerinde oldu.

28 yaşından beri hellim üreten 59 yaşındaki Yücesoylu:  “Hellim  bizim milli ürünümüzdür ve herkes için önemlidir.  Bizim toplumumuza, tüm Kıbrıs’a aittir. Burası üretildiği yerdir. Biz gerçek hellim yapıyoruz. Bunu dünyanın her yerinde kanıtlayacağız. Bu ürünü korumak Kıbrıs’taki Kıbrıslılar olarak görevimizdir.  Ben savaşı yaşadım. Babam gözümün önünde öldürüldü. Ancak ben çocuklarımın aynı şeyi yaşamasını istemiyorum. Kardeş gibi yaşayabiliriz”  dedi.

Yücesoylu’nun müdürü olduğu KOOP, Lefkoşa’nın kuzeyinde yer almaktadır. Burası Kıbrıs bölünmeden önce 1958 yılında kuruldu. Bugün, ihracat alanındaki kısıtlamalara rağmen,  hellim kuzeyde ihracatların çeyreğini oluşturan büyük bir işletmedir. Tüm Kıbrıslı Türklerin yüzde 16 sı hayatlarını devam ettirebilmek için hellim üretimine bel bağlamışlardır. Bu yüzdelik 750 inek sütü üreticisi ile 1000 adet kuzu ve keçi sütü üreticisini kapsamaktadır.  Rumların ikinci başvurusu 2013 tarihinde gönderildiğinde Londra’daki Foreign Office,  Avrupa Komisyonu’nu komisyonun Menşe İsmi Korumalı ürün başvurusu hakkında varacağı hükmün toplumlar arası ilişkileri hesaba katması gerektiği konusunda uyardı. Kuzeydeki çoğu kişi ise şimdi amacın karşılanmadığını iddia ediyor.

Kıbrıs Türk Sanayi Odası Başkanı Ali Çıralı ise yaptığı açıklamada hellim ya da halloumi isminin tüm dünyada Kıbrıs’tan gelen bir ürün olarak bilinmesinin iki toplumun da yararına olacağını belirtti. 

TAGS: